Tay chân miệng ở trẻ: Ba mẹ chăm con thế nào cho đúng?

Tay chân miệng khiến trẻ sốt, loét miệng, nổi mụn nước. Tìm hiểu cách chăm sóc, phòng lây và dấu hiệu nguy hiểm cần đưa trẻ đi viện để tránh chậm trễ.

Con sốt, đau miệng, ăn ít rồi nổi nốt đỏ ở tay, chân khiến ba mẹ lo lắng? Đây có thể là tay chân miệng, bệnh do virus gây ra, thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Đa số trẻ hồi phục trong 7–10 ngày, nhưng ba mẹ cần cho con khám và theo dõi sát.

Khi nào phải đưa con đi viện ngay?

Đến cơ sở cấp cứu ngay nếu con khó thở, thở bất thường, tím tái, co giật, li bì hoặc khó đánh thức.

Đưa con đi khám ngay khi có giật mình chới với bất thường, run tay chân, đi loạng choạng, sốt cao khó hạ, nôn nhiều, quấy khóc dai dẳng, không uống được hoặc tiểu ít. Không chờ có đủ các dấu hiệu mới đi khám. Xem dấu hiệu cảnh báo trên Sức khỏe & Đời sống.

Nhận biết qua những biểu hiện nào?

• Sốt, đau họng, mệt, ăn uống kém.
• Loét miệng gây đau, chảy nước dãi, bỏ ăn hoặc bỏ bú.
• Ban đỏ, mụn nước ở lòng bàn tay, bàn chân; có thể xuất hiện thêm ở mông, tay và chân.

Không phải nốt đỏ nào cũng là tay chân miệng. Ba mẹ nên cho con khám để xác định; đặc biệt cần khám sớm khi con dưới 6 tháng hoặc uống kém. Tham khảo hướng dẫn CDC Hoa Kỳ.

Chăm con tại nhà: nhớ những việc này

Nếu bác sĩ cho về nhà theo dõi, ba mẹ hãy:

• Cho uống từng chút, tiếp tục bú mẹ. Chọn cháo, súp, món mềm; tránh đồ nóng, cay, mặn hoặc chua làm con xót miệng.
• Giữ da, miệng sạch. Tắm nhẹ nhàng, không chọc vỡ mụn nước hay đắp lá.
• Dùng thuốc đúng hướng dẫn. Thuốc giảm sốt, giảm đau phải phù hợp cân nặng. Không tự phối hợp thuốc hoặc mua kháng sinh để chữa bệnh do virus.
• Theo dõi và tái khám. Để ý con uống, tiểu, ngủ, thở ra sao; đưa đi sớm nếu có bất thường.

Ba mẹ có thể xem thêm hướng dẫn của Bệnh viện Nhi Trung ương và NHS.

Làm gì để hạn chế lây cho cả nhà?

Bệnh có thể lây qua nước bọt, dịch mụn nước, phân và đồ vật có virus. WHO khuyến cáo rửa tay bằng xà phòng, làm sạch rồi khử khuẩn phù hợp đồ chơi, bề mặt và tránh tiếp xúc gần người bệnh. Xem khuyến cáo WHO.

Nhớ rửa tay sau thay tã, đi vệ sinh và trước khi cho con ăn; không dùng chung cốc, thìa, khăn. Báo cho cô giáo và cho con nghỉ học theo hướng dẫn của bác sĩ, y tế địa phương. Con từng mắc vẫn có thể bị lại nên cả nhà cần duy trì vệ sinh sau khi con khỏe.

Nếu chưa rõ cách dùng thuốc, ba mẹ có thể hỏi dược sĩ Cao Phong. Khi con có dấu hiệu cảnh báo, hãy đưa đến cơ sở y tế ngay.

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế việc khám và điều trị.

Nguồn tham khảo

• WHO Việt Nam – Bệnh tay chân miệng ở Việt Nam; tham khảo khuyến cáo vệ sinh phòng bệnh.
• CDC Hoa Kỳ – HFMD Symptoms and Complications, 07/05/2024.
• NHS – Hand, foot and mouth disease, rà soát 10/05/2024.
• Bệnh viện Nhi Trung ương – Hướng dẫn cha mẹ theo dõi và chăm sóc trẻ mắc tay chân miệng tại nhà, 03/07/2023.
• Sức khỏe & Đời sống – Dấu hiệu bệnh tay chân miệng chuyển nặng cần đưa đến viện ngay lập tức, kể cả khi trẻ đang chơi.
• CDC Hưng Yên – Khuyến cáo phòng chống bệnh tay chân miệng, 04/10/2019; tham khảo biện pháp vệ sinh.