Dùng kháng sinh đúng cách: khi nào cần, khi nào không?

Cảm cúm, đau họng do virus không cần kháng sinh. Dùng sai kháng sinh gây kháng thuốc và nhiều tác dụng phụ. Dược sĩ Cao Phong giải đáp những hiểu lầm thường gặp.

"Bị ho, sốt thì uống vài viên kháng sinh cho nhanh khỏi" – đây là thói quen rất phổ biến nhưng không đúng. Kháng sinh chỉ có tác dụng với vi khuẩn. Phần lớn các bệnh cảm lạnh, cúm, đau họng, ho mùa đông lại do virus gây ra, nên kháng sinh không giúp khỏi nhanh hơn mà còn gây hại.

Khi nào KHÔNG cần kháng sinh?

• Cảm lạnh thông thường, sổ mũi, nghẹt mũi.
• Cúm mùa (trừ khi bác sĩ xác định có bội nhiễm vi khuẩn).
• Phần lớn các trường hợp đau họng, ho ở người khỏe mạnh.
• Tiêu chảy cấp thông thường ở trẻ, đa số chỉ cần bù nước.
• Sốt xuất huyết, thủy đậu, tay chân miệng – đều do virus.

Khi nào CÓ THỂ cần kháng sinh?

Khi bác sĩ khám và xác định có nhiễm khuẩn, ví dụ: viêm họng do liên cầu khuẩn, viêm phổi do vi khuẩn, nhiễm khuẩn tiết niệu, vết thương nhiễm trùng. Ở Việt Nam, kháng sinh là thuốc phải kê đơn – cần có đơn của bác sĩ.

Dùng sai kháng sinh gây hại gì?

• Kháng thuốc: vi khuẩn "quen" thuốc, lần sau bị bệnh thật thì thuốc không còn tác dụng, phải dùng thuốc mạnh hơn, đắt hơn, nằm viện lâu hơn.
• Tác dụng phụ: tiêu chảy, đau bụng, nổi mẩn, dị ứng, có khi rất nặng.
• Rối loạn vi khuẩn có lợi trong đường ruột, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

5 nguyên tắc khi được kê kháng sinh

1. Uống đúng loại, đúng liều, đúng giờ theo đơn.
2. Uống đủ số ngày bác sĩ kê, không tự ngừng khi thấy đỡ.
3. Không dùng lại kháng sinh thừa của lần trước, không cho người khác dùng đơn của mình.
4. Đọc hướng dẫn: thuốc nào uống lúc đói, thuốc nào uống sau ăn; tránh uống cùng sữa, thuốc dạ dày nếu được dặn.
5. Báo ngay cho bác sĩ, dược sĩ nếu nổi mẩn, ngứa, khó thở, sưng môi mắt hoặc tiêu chảy nhiều.

Khi bị cảm cúm, nên làm gì?

• Nghỉ ngơi, uống đủ nước, ăn đồ ấm dễ tiêu.
• Hạ sốt bằng paracetamol đúng liều khi sốt cao.
• Rửa mũi bằng nước muối sinh lý, súc họng nước muối ấm.
• Đi khám nếu: sốt trên 3 ngày, khó thở, đau ngực, ho ra đờm xanh vàng kéo dài, trẻ nhỏ bỏ bú, li bì.

Tại Nhà thuốc Cao Phong, dược sĩ luôn hỏi kỹ triệu chứng và tư vấn dùng kháng sinh khi thật sự cần, theo đơn của bác sĩ. Đừng ngại hỏi dược sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào.